İdi Ek Fiili Nasıl Kullanılır? Türkçede “İdi” Yapısının Mantığı, Yazımı ve İncelikleri

Bir cümleyi okurken bazen tek bir hece, anlatılan zamanın bütün havasını değiştirir: “O çok başarılıydı.” ile “O çok başarılı.” arasında yalnızca birkaç ses farkı vardır ama zihnimizde kurduğumuz dünya aynı değildir. İlkinde geçmişe dönüp bakarız; ikincisinde ise durum sanki şimdi karşımızdadır.

Peki bu küçücük “-dı” nereden gelir? “Başarılıydı” kelimesindeki -ydı, “öğretmendi” sözcüğündeki -di ya da ayrı yazılan “öğretmen idi” nasıl aynı dil bilgisi yapısının parçaları olabilir?

Tam bu noktada idi ek fiili devreye girer.

Türkçede “idi”, yalnızca geçmiş zamanı anlatan sıradan bir yardımcı unsur değildir. İsimleri yüklem hâline getirir, fiillerin birleşik zamanlı çekimlerini kurar ve geçmişteki bir durumu, kimliği, niteliği ya da koşulu ifade etmemizi sağlar. Üstelik yazılı dilde ayrı veya bitişik kullanılabilmesi, onu Türkçe dil bilgisi içinde sıkça karıştırılan konulardan biri hâline getirir.

Bu yazıda idi ek fiili nasıl kullanılır, hangi kelimelere gelir, nasıl yazılır, “-dı/-di” ile ilişkisi nedir, fiillere geldiğinde ne değişir ve tarih boyunca nasıl bugünkü biçimine ulaşmıştır sorularını birlikte inceleyeceğiz.

İdi ek fiili nedir?

Sevgili Askaynakautomation takipçileri, bugünkü içeriğimizde idi ek fiili nasıl kullanılır konusunu derinlemesine inceliyoruz.

En temel hâliyle idi, Türkçede ek fiilin görülen geçmiş zaman biçimidir. Ek fiil, kaynaklarda “ek eylem”, “i- fiili”, “cevher fiili”, “isim fiili” ve “kopula” gibi farklı adlarla da ele alınır.

Günümüz Türkçesinde ek fiilin önemli görevlerinden biri, isim veya isim soylu sözcükleri yüklem yapmaktır.

Örneğin:

• Ben öğrenciydim.
• Hava soğuktu.
• O çok sabırlıydı.
• Bu ev eskiden boştu.
• Dedem gençken çok hareketliydi.

Bu cümlelerde “öğrenci”, “soğuk”, “sabırlı”, “boş” ve “hareketli” sözcükleri kendi başlarına fiil değildir. Ancak cümlede yüklem olarak kullanılabilmektedirler.

“Ben öğrenciydim.” cümlesini tarihsel ve dil bilgisel açıdan düşündüğümüzde yapı:

öğrenci + idi + m

şeklinde çözümlenebilir.

Benzer biçimde:

soğuk + idi → soğuktu

sabırlı + idi → sabırlıydı

olur.

Türk Dil Kurumunun yazım açıklamasına göre ek fiilin çekimli biçimleri olan “idi, imiş, ise” ayrı yazılabildiği gibi kelimeye bitişik de yazılabilir.

Türk Dil Kurumu – Ek-fiilin Yazılışı

“İdi” ile “-dı/-di” arasındaki ilişki

Buradaki en önemli ayrıntılardan biri şudur: “idi” ayrı yazıldığında açık biçimde görülür; bitişik yazıldığında ise ses bakımından kısalır ve kelimeyle kaynaşır.

Örneğin:

• hasta idi → hastaydı
• güzel idi → güzeldi
• yorgun idi → yorgundu
• öğrenci idi → öğrenciydi
• mutlu idi → mutluydu

Dolayısıyla “güzeldi” sözcüğünü gördüğümüzde sondaki “-di”yi otomatik olarak kelimenin kendi eki sanmak doğru değildir. Buradaki -di, “güzel idi” yapısının ekleşmiş biçimidir.

Bu ayrım özellikle sınav sorularında önem kazanır.

İdi ek fiili hangi görevlerde kullanılır?

İdi ek fiilinin kullanımını iki ana başlık altında düşünmek mümkündür:

• İsim ve isim soylu sözcükleri geçmiş zamanda yüklem yapmak
• Fiilleri birleşik zamanlı hâle getirmek

İlk kullanımda “idi” bir isim cümlesinin geçmiş zamanını oluşturur.

İkinci kullanımda ise zaten çekimli olan bir fiile eklenerek yeni bir birleşik zaman yapısı kurar.

1. İsimleri geçmiş zamanda yüklem yapmak

“İdi” denildiğinde akla ilk gelmesi gereken kullanım budur.

Örneğin:

“Çocuk çok sessizdi.”

Burada “sessiz” bir sıfattır. “-di” ise bu sıfatı geçmiş zamana bağlayan ek fiilin bitişik biçimidir.

Aynı mantığı şu örneklerde de görebiliriz:

• O yıllarda bu sokak çok sakindi.
• Babam o zamanlar gençti.
• Bu bina eskiden bir okuldu.
• Çocukken çok meraklıydım.
• Onlar üniversitedeydi.

Dikkat edilirse cümlelerde mutlaka hareket bildiren bir fiil bulunması gerekmez.

“Ev büyüktü.”

Burada “büyümek” fiili yoktur. “Büyük” bir sıfattır. Ancak “idi” ek fiili sayesinde geçmişteki bir durum yüklem hâline gelmiştir.

2. Fiilleri birleşik zamanlı yapmak

İdi yalnızca isimlere gelmez. Çekimli fiillere geldiğinde onların birleşik zamanlı çekimlerini oluşturabilir.

Örneğin:

“Çalışıyordu.”

Bu sözcüğü:

çalış-ıyor-idi

şeklinde düşünebiliriz.

Benzer şekilde:

• Geliyordu → geliyor idi
• Okuyordu → okuyor idi
• Bekliyordu → bekliyor idi
• Çalışmıştı → çalışmış idi
• Gelecekti → gelecek idi

Burada artık “idi” yalnızca bir ismi geçmiş zamanda yüklem yapmıyor; fiilin taşıdığı zamanı başka bir zaman katmanıyla ilişkilendiriyor.

Bu nedenle “geliyordu” ile “geldi” aynı şey değildir.

“Geldi” belirli bir gerçekleşmiş olayı anlatırken “geliyordu” geçmişte devam etmekte olan bir süreci ön plana çıkarabilir.

İdi ek fiilinin yazımı: Ayrı mı, bitişik mi?

Bu konu “idi ek fiili nasıl yazılır?” aramasının merkezinde yer alır.

Kuralın pratik karşılığı oldukça nettir: İdi ayrı da yazılabilir, bitişik de.

Örneğin:

• O çok çalışkan idi.
• O çok çalışkandı.

Her iki kullanım da mümkündür.

Benzer şekilde:

• Hava soğuk idi.
• Hava soğuktu.

Ancak bitişik kullanımda ses olaylarına dikkat etmek gerekir.

Ünsüzle biten kelimelerde

Kelime ünsüzle bitiyorsa “idi” bitiştiğinde başındaki “i” düşer.

yorgun + idi → yorgundu

hasta + idi → hastaydı örneğinde ise kelime ünlüyle bittiği için farklı bir bağlantı görülür.

Diğer örnekler:

• haklı idi → haklıydı
• güçlü idi → güçlüydü
• zengin idi → zengindi
• mutlu idi → mutluydu
• genç idi → gençti

TDK de bitişik kullanımda “i” ünlüsünün düştüğünü ve ekin büyük ünlü uyumuna uyduğunu belirtmektedir.

Ünlüyle biten kelimelerde neden “y” geliyor?

“İyi idi” demek mümkündür; fakat bitişik yazıldığında “iyidi” biçimi yerine iyiydi kullanılır.

Buradaki “y”, iki ünlünün doğrudan yan yana gelmesini önleyen bağlantı sesidir.

Örnekler:

• iyi idi → iyiydi
• öğrenci idi → öğrenciydi
• mavi idi → maviydi
• özel biri idi → özel biriydi

Akademik çalışmalarda bu “y” unsurunun yalnızca bugünkü biçimiyle değil, tarihsel ekleşme süreciyle birlikte değerlendirilmesi gerektiği vurgulanır. Özkan Öztekten’in çalışmasında i- bağlı ögesinin tarihsel gelişimi ve ekleşmesi ayrıntılı biçimde incelenmiş; ünlü çatışmasının giderilmesiyle ortaya çıkan “y” unsurunun bugünkü yapılardaki konumu tartışılmıştır.

İdi ek fiilinin kişi çekimi nasıl yapılır?

“İdi” kişilere göre de çekimlenebilir.

Örneğin “öğrenci” sözcüğünü ele alalım:

• Ben öğrenciydim.
• Sen öğrenciydin.
• O öğrenciydi.
• Biz öğrenciydik.
• Siz öğrenciydiniz.
• Onlar öğrenciydiler.

Burada yapı kabaca:

isim + idi + kişi eki

şeklindedir.

Aynı sistemi “yorgun” sözcüğünde görebiliriz:

• Yorgundum.
• Yorgundun.
• Yorgundu.
• Yorgunduk.
• Yorgundunuz.
• Yorgundular.

Bu noktada küçük ama önemli bir ayrıntı vardır: “-di”yi gördüğünüz her kelimede aynı görev bulunduğunu düşünmemek gerekir.

“Geldi” ile “yorgundu” biçimindeki “-di” aynı dil bilgisel göreve sahip değildir.

İdi ek fiili ile geçmiş zaman ekini nasıl ayırabiliriz?

Bu, Türkçe dil bilgisinin en çok kafa karıştıran noktalarından biridir.

“Ali geldi.” cümlesinde “gel-” bir fiildir. “-di” ise fiilin görülen geçmiş zaman çekimidir.

“Ali yorgundu.” cümlesinde ise “yorgun” isim soylu bir sözcüktür. Buradaki “-du”, ek fiilin bitişik biçimidir.

Şöyle düşünmek pratik olabilir:

Cümle	Temel yapı	Görev
Ali geldi.	gel- + di	Fiilin görülen geçmiş zamanı
Ali yorgundu.	yorgun + idi	İsim soylu yüklem + ek fiil
Ali çalışıyordu.	çalış-ıyor + idi	Birleşik zaman

İşte burada cümlenin yüklem türünü belirlemek büyük önem taşır.

Basit bir kontrol yöntemi

Şüphelendiğiniz kelimeyi “idi” ile açmayı deneyebilirsiniz.

“Ev büyüktü.”

→ “Ev büyük idi.”

Anlam korunuyor. Demek ki “-tü” burada ek fiilin bitişik biçimidir.

“Ali geldi.”

→ “Ali gel idi.”

Bu dönüşüm aynı anlamı vermez. Çünkü burada “-di”, “gelmek” fiilinin geçmiş zaman çekiminin parçasıdır.

Bu küçük test her durumda kusursuz bir dilbilgisel analiz yöntemi olmasa da özellikle temel düzeyde ayrımı fark etmeyi kolaylaştırır.

İdi ek fiili neden “olmak” fiiliyle karıştırılıyor?

Türkçede “olmak” ve tarihsel olarak “er- / i-” çizgisinde gelişen ek fiil arasında anlam bakımından bir yakınlık vardır. Fakat aynı şey değillerdir.

“Ben öğretmendim.”

ile

“Ben öğretmen oldum.”

aynı mesajı vermez.

İlk cümle geçmişteki kimliği veya durumu bildirir.

İkinci cümle ise bir oluş veya değişim fikrini öne çıkarır.

Bu ayrım tarihsel Türkçe açısından da önemlidir. Akademik kaynaklarda ek fiilin Eski Türkçedeki er- fiiliyle ilişkilendirildiği ve zaman içinde er- > ir- > i- gelişimiyle bugünkü yapıya ulaştığı belirtilmektedir.

Başka bir ifadeyle bugünkü “idi”, dilin çok eski dönemlerinden gelen bir yapının modern Türkçedeki izlerinden biridir.

İdi ek fiilinin tarihî kökleri: Er- fiilinden i- yapısına

Türkçenin tarihini biraz geriye götürdüğümüzde bugün tek başına kullanılmayan bir yapı karşımıza çıkar: er-.

Eski Türkçede “olmak, bulunmak, mevcut olmak” gibi anlamlarla kullanılan bu fiil, zaman içinde ses ve biçim bakımından değişerek i- biçimine doğru evrilmiştir.

Hatice Şahin’in Dîvânu Lugâti’t-Türk üzerine çalışması, er- fiilinin Türk dilinin eski metinlerinden itibaren izlenebildiğini ve farklı dönemlerde farklı biçim ve işlevlerle ortaya çıktığını göstermektedir.

Bu tarihsel süreç bize önemli bir şey anlatır: Dil bilgisi kuralları gökten hazır biçimde inmez. Konuşurların yüzyıllar boyunca kullandığı yapılar zamanla kısalır, ses değiştirir, başka kelimelere bağlanır ve sonunda ek hâline gelebilir.

Öztekten’in akademik incelemesinde de Türkiye Türkçesindeki i- bağlı ögesinin Eski Anadolu Türkçesi döneminde başlayan ekleşme sürecini tamamladığı belirtilmektedir.

Bir zamanlar bağımsız bir fiil niteliği taşıyan yapının bugün “-di”, “-miş”, “-se” gibi biçimlerde kelimelerin içinde yaşamaya devam etmesi, Türkçenin tarihini tek bir kelimenin üzerinden bile okuyabileceğimizi gösterir.

Akademik tartışma: Ek fiil gerçekten tek bir yapı mı?

Burada konu biraz daha derinleşiyor.

Geleneksel okul dil bilgisinde ek fiil genellikle “idi, imiş, ise, -dir” çerçevesinde anlatılır. Ancak akademik dilbilimde bu unsurların tamamının aynı başlık altında değerlendirilmesi konusunda tam bir görüş birliği yoktur.

Özlem Erdoğan’ın 2026 tarihli çalışması, ek fiilin Türkçe gramerinde kavram karmaşasının yaşandığı konulardan biri olduğunu ve farklı kaynaklarda “ek-fiil”, “ek-eylem”, “cevher fiili”, “isim-fiili”, “bildirme”, “kopula” gibi çeşitli terimlerin kullanıldığını ortaya koymaktadır.

Özellikle -DIr konusunda farklı yaklaşımlar dikkat çekmektedir.

Bazı araştırmacılar bunu ek fiil sisteminin bir parçası kabul ederken bazıları -DIr’ın i- fiilinden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Erdoğan’ın çalışmasında bu farklı yaklaşımlar ayrıntılı biçimde karşılaştırılmaktadır.

Bu tartışma öğrencinin günlük kullanımını değiştirmese de dilin nasıl analiz edildiğini anlamak açısından önemlidir.

Çünkü “ek fiil” dediğimiz şey yalnızca sınavlarda işaretlenecek bir ek değil; yüklemleme, zaman, kip, kesinlik, çıkarım ve söylem gibi birçok dilbilimsel olguyla bağlantılıdır.

“İdi” kullanımının gerçek metinlerdeki istatistiği ne söylüyor?

Akademik çalışmaların en ilginç taraflarından biri, bu yapıların yalnızca teorik olarak değil, gerçek metinler üzerinden de incelenmesidir.

Özkan Öztekten’in çalışmasında Orhan Pamuk’un Kar romanı ile Turgut Özakman’ın Şu Çılgın Türkler romanındaki ek fiilin açık ve ekleşmiş biçimleri karşılaştırılmıştır. Sayımlar dikkat çekicidir.

Kar romanında açık “idi” kullanımı 2 örnekken, ekleşmiş “-dı/-di/-du/-dü/-tı/-ti/-tu/-tü/-ydı/-ydi…” biçimleri 256 örnektir.

Şu Çılgın Türkler romanında ise açık “idi” 16 kez, ekleşmiş biçimler 356 kez tespit edilmiştir.

Benzer bir eğilim “imiş” ve “ise” için de görülmektedir:

• Kar: “imiş” 1, ekleşmiş biçimler 76.
• Şu Çılgın Türkler: “imiş” 1, ekleşmiş biçimler 61.
• Kar: “ise” 67, ekleşmiş biçimler 105.
• Şu Çılgın Türkler: “ise” 74, ekleşmiş biçimler 178.

Bu veriler, günlük ve edebî Türkiye Türkçesinde açık “idi” biçiminin varlığını koruduğunu fakat ekleşmiş biçimlerin çok daha baskın olabildiğini gösteriyor.

Buradan ilginç bir sonuç çıkıyor: “İdi”yi az görüyor olmamız, onun dilde ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Tam tersine, çoğu zaman onu “-dı/-di/-du/-dü” biçimine dönüşmüş hâliyle görüyoruz.

İdi, imiş ve ise arasındaki fark nedir?

Ek fiilin farklı biçimlerini birbirinden ayırmak, konuyu tamamen kavramanın en kısa yollarından biridir.

İdi: Geçmişte bilinen veya doğrudan aktarılan durum

• O zamanlar çok gençti.
• Ev eskiden boştu.
• Ben öğrenciydim.

Burada geçmişteki durum ön plandadır.

İmiş: Öğrenilen veya başkasından aktarılan bilgi

• Meğer adam çok zenginmiş.
• Burası eskiden bir hastaneymiş.
• Çocuk çok başarılıymış.

Burada konuşanın bilgiyi nasıl edindiği önem kazanır. Bu yüzden “imiş”, yalnızca bir geçmiş zaman unsuru gibi düşünülmemelidir.

İse: Koşul veya karşılaştırma ilişkisi

• Hava güzelse dışarı çıkarız.
• Sen hazır isen başlayabiliriz.
• Bu doğru ise kararımız değişir.

Dolayısıyla idi, imiş ve ise biçimlerinin her biri farklı anlam ve işlev katmanları oluşturabilir.

Günümüzde tartışılan önemli nokta: Ek fiil mi, kopula mı?

Modern dilbilim açısından “kopula” kavramı burada önem kazanır.

Kopula, en genel anlamıyla özne ile yüklem arasında bağlantı kuran ve özellikle ad/sıfat türündeki unsurların yüklem olmasını sağlayan dil bilgisel yapıdır.

Türkçede “Ben mutluyum.” dediğimizde İngilizcedeki “I am happy” cümlesinde olduğu gibi ayrı bir “olmak” fiili bulunmaz. Türkçe bunu büyük ölçüde ekleşmiş unsurlarla veya bazı durumlarda sıfır biçimbirimle gerçekleştirir.

Marmara Üniversitesinde yayımlanan bir akademik çalışmada Türkiye Türkçesindeki adlık yüklemlik yapıları; bildirme, dolaylılık ve kiplik açısından ele alınmakta, ek fiilin yalnızca “isimleri yüklem yapma” şeklindeki okul bilgisiyle sınırlı kalmayan anlamsal boyutlarına dikkat çekilmektedir.

Daha yeni Türkoloji çalışmalarında da ek fiilin görünmediği ad cümlelerinde bile kişi, zaman ve kesinlik gibi bilgilerin farklı yollarla taşınabildiği tartışılmaktadır.

Bu nedenle günümüzde “ek fiil nedir?” sorusu yalnızca “hangi eki alır?” sorusundan ibaret değildir.

Asıl mesele, bir cümlenin nasıl yüklem hâline geldiği ve konuşanın bu yükleme hangi zaman, kiplik veya bilgi kaynağı anlamlarını yüklediğidir.

İdi ek fiilini öğrenirken en sık yapılan hatalar

1. “-di” gördüğüm her yerde ek fiil aramak

Bu en yaygın yanılgılardan biridir.

“Gitti” ve “yorgundu” aynı şekilde analiz edilmez.

2. İdi yalnızca isimlere gelir sanmak

“Çalışıyordu”, “gelmişti”, “gelecekti” gibi örneklerde idi, fiillerle birleşerek birleşik zaman oluşturur.

3. Ayrı yazımın yanlış olduğunu düşünmek

“Hasta idi” ve “hastaydı” kullanımları TDK kurallarına göre mümkündür.

4. “İdi” ile “oldu”yu eş anlamlı kabul etmek

“Çocuk hastaydı.” geçmişteki durumu bildirir.

“Çocuk hasta oldu.” ise bir değişim, yani hastalanma sürecini öne çıkarır.

5. Ünlüyle biten kelimelerde “y” sesini gözden kaçırmak

“öğrenciydi”, “iyiydi”, “hastaydı” gibi örneklerdeki “y” tesadüf değildir.

İdi ek fiilini hızlı öğrenmek için pratik formül

Konu karmaşık görünüyorsa şu dört adımı uygulamak yeterli bir başlangıç sağlayabilir:

• 1. Yüklemi bul: Cümlenin temel yargısı hangi kelimede?
• 2. Yüklemin türüne bak: İsim/sıfat mı, fiil mi?
• 3. “İdi” ile açmayı dene: Bitişik biçimi “idi” ile anlamlı biçimde ayrılabiliyor mu?
• 4. Zaman ilişkisini incele: Geçmişteki bir durum mu anlatılıyor, yoksa fiilin birleşik zamanı mı kuruluyor?

Örneğin:

“Bahçe çok güzeldi.”

→ Bahçe çok güzel idi.

“Ali ders çalışıyordu.”

→ Ali ders çalışıyor idi.

“Ali geldi.”

→ Buradaki “-di” ek fiil değildir; fiilin görülen geçmiş zaman çekimidir.

Bu ayrımı birkaç örnek üzerinde tekrarladığınızda “idi ek fiili” bir ezber konusu olmaktan çıkıp cümlenin iç yapısını okumaya yarayan bir araca dönüşür.

Sonuç: Küçük bir ek, Türkçenin büyük tarihini taşıyor

“İdi” ilk bakışta yalnızca geçmiş zamanı anlatan küçük bir dil bilgisi unsuru gibi görünür. Oysa arkasında Eski Türkçedeki er- fiiline kadar uzanan uzun bir tarih, ekleşme süreçleri, ses değişmeleri, kopula tartışmaları ve modern dilbilimin yüklem anlayışı bulunur.

Bugün “öğrenciydim” dediğimizde aslında yüzyıllar boyunca biçim değiştirmiş bir dil bilgisi sisteminin modern sonucunu kullanıyoruz.

Üstelik “idi” çoğu zaman gözümüzün önünde değildir. “Güzeldi”, “hastaydı”, “çalışıyordu”, “gelmişti” gibi kelimelerin içine saklanmıştır.

Bu nedenle idi ek fiili nasıl kullanılır? sorusunun en kısa cevabı şudur:

İdi, ek fiilin görülen geçmiş zaman biçimidir; isim ve isim soylu sözcükleri geçmiş zamanda yüklem yapar, çekimli fiillerle birleşerek birleşik zamanlar oluşturur ve ayrı ya da bitişik yazılabilir.

Ama konunun asıl güzelliği bundan biraz daha ileridedir. Bir cümlede “-di” gördüğümüzde artık yalnızca “bu geçmiş zaman eki” demek yerine, o küçük biçimin cümlede ne yaptığını sorgulayabiliriz.

“Geldi” mi?

“Yorgundu” mu?

“Çalışıyordu” mu?

Üçünde de geçmişle bir ilişki vardır; fakat Türkçe o geçmişi üç farklı dil bilgisel mekanizmayla kurar.

Belki de dil bilgisini ilginç yapan şey tam olarak budur: Her gün kullandığımız küçücük bir ek, farkına varmadan bize hem geçmişte ne olduğunu hem de konuşanın o geçmişi nasıl kurduğunu anlatır.

idi ek fiili nasıl kullanılır hakkında hazırlanan bu içeriğin sonunda bizi tercih ettiğiniz için teşekkür ederiz.

Kaynakça ve akademik başvuru noktaları

• Türk Dil Kurumu, Ek-fiilin Yazılışı: İdi, imiş, ise ve iken biçimlerinin ayrı/bitişik yazımı ile ses değişmelerine ilişkin resmî açıklamalar. TDK – Ek-fiilin Yazılışı
• Özkan Öztekten, Türkiye Türkçesinde Yardımcı Sesin Ekleşmesi: i- yapısının er- > ir- > i- gelişimi, ekleşme süreci ve Kar ile Şu Çılgın Türkler üzerinden gerçek metin sıklıkları. Akademik çalışma – Türkiye Türkçesinde Yardımcı Sesin Ekleşmesi
• Hatice Şahin, Dîvânu Lugâti’t-Türk’te er- Fiili: er- fiilinin tarihî Türkçedeki biçim ve işlevleri. Akademik kaynak – Dîvânu Lugâti’t-Türk’te er- Fiili
• Özlem Erdoğan, Türkçede ek-fiil üzerine, Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 2026: Ek fiilin farklı adlandırmaları, -DIr tartışmaları ve kuramsal yaklaşımlar. Makalenin tam metni
• Türkiye Türkçesinde adlık yüklemlik ulamı üzerine akademik çalışma: Ek fiilin yüklemleme ve kiplik boyutları.

Arama niyeti ve temel anahtar kelimeler

Bu konuyu araştıran okuyucunun temel arama niyeti çoğunlukla “idi ek fiilinin ne olduğunu öğrenmek, doğru kullanımı kavramak ve sorularda ek fiili ayırt etmek” etrafında şekillenir. Bu nedenle içerikte doğal biçimde şu arama terimleri öne çıkar:

• idi ek fiili nasıl kullanılır
• idi ek fiili
• ek fiil nedir
• ek eylem nedir
• idi nasıl yazılır
• idi ayrı mı yazılır
• idi bitişik mi yazılır
• ek fiilin görevleri
• ek fiil örnekleri
• idi ek fiili örnekleri
• ek fiil ile geçmiş zaman arasındaki fark
• isimlere gelen ek fiil
• fiillere gelen ek fiil
• birleşik zamanlı fiil
• i- fiili
• cevher fiili
• kopula

Bu kelimelerin ortak noktasında ise tek bir soru bulunuyor: Türkçede geçmişi anlatırken kullandığımız “-dı/-di” biçiminin cümledeki gerçek görevini nasıl anlayabiliriz?

Ve belki de bu sorunun cevabı, dil bilgisini ezberlemekten çok daha değerli bir alışkanlıkta yatıyor: Bir kelimenin yalnızca nasıl göründüğüne değil, cümlede ne yaptığına bakmak.

Her bölüm sonuna düşünme sorusu ekleyelim